Organ nakli sayesinde sıhhatine kavuşan kimi şahıslar, yeni organlarının yanı sıra yeni hisler, tatlar ve hatta anılar da miras aldıklarını sav ediyor. Tercih ettikleri yemeklerden kişilik özelliklerine kadar pek çok farklı değişiklikle ortaya çıkan bu tecrübelerin bazen donörlerinin tercihleriyle örtüşüyor olması, organların anıları da taşıyıp taşıyamayacağı konusunda tartışmalar başlattı.
YILLAR İÇİNDE ORGAN NAKİLLERİ DAHA BAŞARILI HALE GELDİ
İlk başarılı böbrek naklinin bir hayat kurtardığı 1954 yılından bu yana organ nakli çağdaş tıbbın en büyük başarılarından biri olarak dikkat çekiyor. Ortadan geçen vakit içerisinde yaşanan teknolojik ve tıbbi gelişmeler kalp, akciğer, karaciğer ve daha fazlasının naklini mümkün kılarak sayısız hastaya ikinci bir talih verdi.
Chip’in aktardığına nazaran kimi nakiller sonrasında yaşanan bu gizemli tecrübeler, bilim insanlarını bir soruyu araştırmaya yönelterek organların hafızayı da aktarma ihtimalinin incelenmesine sebep oldu. Bilhassa kalp nakli yapılanlar çoklukla şaşırtan değişiklikler bildiriyor. Kimileri hiç sevmedikleri yiyecekleri sevmeye başlarken, öbürleri yeni fobiler yahut kişilik özellikleri edindiklerini tez ediyor.
Örneğin sağlıklı yiyecekler tüketmeye dikkat eden bir koreograf, donörü hayatını kaybettiği sırada ceketinin cebinde taşıdığı bildirilen bir yiyecek olan tavuk nugget’larına karşı büyük bir istek duyduğunu söylüyordu. Bu cins kıssalar, anekdot niteliğinde olsa da bu değişikliklerin gerisindeki potansiyel düzeneklere yönelik bilimsel araştırmaları teşvik etmiş durumda.
Bu hususta önerilen birkaç farklı teori bulunuyor.
Hücresel yahut “vücut hafızası” kavramı, ferdî hücrelerin temel fonksiyonlarının ötesinde bilgi depolayabileceğini öne sürüyor. Doğal olarak tıpkı fikrin yahut kavramın organlara da yansıması mümkün olabilir. Ayrıyeten, yeni bir organın entegrasyonu alıcının mevcut hücresel ortamını bozabilmesinden ötürü, DNA dizisi değişmeden DNA tabirinde yaşanan değişiklikler de bu olaylarda bir rol oynayabilir.
Bir öbür mümkünlük ise, kalbin elektromanyetik alanının (kalbin içindeki nöronlardan oluşan bir ağ) beyinle şimdi anlamadığımız hallerde bağlantı kurabilmesi. Kesin bir açıklama olmasa da, kalbin beyinle çift taraflı bağlantıdaki rolü bu olasılıklara biraz yük katıyor.
Nörolojik, biyokimyasal ve biyofiziksel etkenlerin yanı sıra, nakil ameliyatının fizikî ve duygusal manada yarattığı yük ve kullanılan ilaçlar üzere pek çok farklı etkenin birleşerek organla bir arada gelen bu hafıza transferlerinin (en azından yaşanan değişikliklerin) ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir.
Henüz bu mevzuda net bir bilgi bulunmasa da yapılan araştırmalar derinleştikçe daha fazla soru ortaya çıkıyor ve bu sorular, bir gün organ nakli ve bununla birlikte gelen insan tecrübesine dair anlayışımızı yine şekillendirebilecek bulgulara öncülük edebilir.
