Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Yeşim Demirel Barut, hava kirliliğinin bireye tesirleri konusunda açıklamalarda bulundu.
“SOLUNUM YOLLARI DAHA ÇOK ETKİLENMEKTEDİR”
Hava kirliğinin insan sıhhatine tesirlerinden bahseden Dr. Öğr. Üyesi Barut, “Hava kirliliğine maruz kalmak, her yıl milyonlarca vefata ve sağlıklı hayat kaybına neden olmaktadır. Hava kirliliği ile oluşan hastalık yükü, sıhhatsiz beslenme ve tütün kullanımı üzere değerli global sıhhat riskleri ile birebir seviyeye gelmiş durumdadır. Hava kirliliğinden etkilenmeyen organ ve sistem neredeyse yoktur. Bilhassa kalp-damar ve teneffüs sistemleri daha çok etkilenmektedir. Bilimsel araştırmalar hava kirliliğine maruz kalmanın kalp krizi, felç ve kalp yetmezliğinde artışa neden olarak uzun ve kısa vadeli kalp-damar hastalıklarına bağlı vefat suratını artırdığını göstermektedir. Kalp krizleri, kalp yetmezliği, damar içi pıhtılaşma, hudut sisteminde inme, felç hava kirliliği sonucu en sık görülen hastalıklardır” dedi.
HAVA KİRLİLİĞİ İLE ORTAYA ÇIKAN HASTALIKLAR
Dr. Öğr. Üyesi Barut, hava kirliliğinin kimleri, nasıl etkilediğini şöyle anlattı:
“İnce partiküllere akut (aniden ve yoğun) temas sonrası, bilhassa çocuklarda ve astım hastalarında, teneffüs yolu belirtileri, teneffüs işlevinde azalma ve hava yolu inflamasyonu oluşur.
Kronik (uzun vadeli ve devamlı) partikül hususa temas sonrası ise, KOAH ve teneffüs yolu enfeksiyonları, akciğer işlevlerinin azalması ve ileride akciğer yetmezliğine neden olabilir.
Hava kirliliği bağışıklık sistemini tesirler.
Hava kirliliği alerjik hassaslığa neden olur. Alerjik hastalıkların gelişiminde ve alerjik hastalığı olan bireylerde alevlenmelere neden olur.
Doğum öncesinde anne karnında hava kirliliğine maruz kalan bebeklerin, ileri yaşlarda teneffüs hastalıklarına yatkınlık yarattığı bilinmektedir.
Yenidoğanlarda genetik bozukluklar ve kanser artışları, zihinsel gerilik vurgulanmaktadır.
Özellikle çocukluk çağında daha fazla olmak üzere, hava kirliliği alt teneffüs yolu enfeksiyonu, zatürre nedeniyle de ölümlere yol açmaktadır.
Hava kirliliğinin otizm, bunama, Alzheimer Hastalığı, metabolik sendrom, diyabet, apandisit, sperm kalitesinde bozulma üzere çok sayıda hastalığa neden olduğu artık bilinmektedir.”
“AKCİĞER KANSERİNİ TETİKLEYEBİLİR”
Hava kirliliğinin akciğer sıhhatini da olumsuz etkilediğine değinen Dr. Öğr. Üyesi Barut, “Hava kirliliği, Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) tarafından, Küme I, kanserojen olarak tanımlamıştır. Bunun manası; hava kirliliğinin akciğer kanserine neden olduğu artık bilimsel bir gerçektir. Ayrıyeten mesane kanserlerinin gelişiminde yeniden DSÖ, hava kirliğini sorumlu etkenlerden biri olarak tanımlamaktadır. Partikül husus temasının göğüs kanseri riskini artırdığı gösterilmiştir” dedi.
“YILDA 3.8 MİLYON KİŞİ MESKEN İÇİ ISINMA KAYNAKLI YAKITLAR NEDENİYLE ÖLÜYOR”
Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) bilgilerine nazaran dünyada her yıl toplam 8 milyon insanın iç ve dış ortam hava kirliliğinin yol açtığı hastalıklar nedeniyle erken öldüğünü işaret eden
Dr. Öğr. Üyesi Barut, “Bu ölümlerin 4,2 milyonu temelde sanayi, trafik ve ısınma kaynaklı dış ortamdaki hava kirliliği; 3,8 milyonu ise meskenin içinde yemek ve ısınma için yakılan yakıtlardan kaynaklanan iç ortam kirliliğine bağlı olarak gerçekleşmektedir” diye konuştu.
“ÇOCUKLAR VE HAMİLELER RİSK ALTINDA”
Dr. Öğr. Üyesi Barut, hava kirliliğinden en fazla etkilenen kümeleri ise şöyle sıraladı:
“Bebekler ve çocuklar: Hava kirliliğinin ziyanlı sıhhat tesirlerine karşı en savunmasız kümedir.
Gebelik: Gebelik boyunca hava kirliliğine maruz kalma meyyit doğum, erken doğum, intrauterin (anne karnında) gelişme geriliği ve düşük doğum tartısına yol açabilmektedir. Bu çocuklarda hayatın sonraki periyotlarında nörogelişimsel problemlere, akciğer fonksiyonlarında azalmaya gözlenebilir.
Yaşlılar,
Kalp yahut akciğer rahatsızlıkları üzere kronik hastalığı olanlar,
Sosyo-ekonomik seviyesi düşük bölgelerde yaşayan beşerler,
Kirli havaya maruziyet riskinin yüksek olduğu mesleklerde çalışan insanlardır.
“ENERJİ TÜKETİMİ AZALTILMALI”
Dr. Öğr. Üyesi Barut, hava kirliliğini azaltmak için bireye ve topluma düşen misyonları şöyle paylaştı:
“Enerji tüketimini azaltın.
Yakıtları (soba ve kaloriferler) tekniğine uygun formda yakın.
Binalarda ve konutlarda ısı yalıtımına gidin.
Kalorifer ve soba bacalarını her dönem başında kesinlikle temizleyin.
Yenilenebilir güç kaynaklarını kullanın.
Araç emisyonlarını azaltın.
Sürdürülebilir tarım uygulayın.
Atık üretimini azaltın.
Hava kirliliğini azaltan takviye politikaları
Toplu taşıma sistemlerinin kullanımı tercih edilmelidir.”
“EV İÇİ HAVA KİRLETİCİLER EN AZA İNDİRİLMELİ”
Dış ortam hava kirliliğinin arttığı kış aylarında bilhassa kalp ve akciğer hastalarının dikkatli olması gerektiğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Barut, “Ev içi hava kirleticilerini azaltmak yahut kaldırmak (tütün kullanımı), dış ortam kirliliğinin görece azaldığı saatlerde konutu havalandırmak ve dışarı çıkmak üzere önlemler alınabilir. Lakin temel olan, havayı kirleten faktörlerin ortadan kaldırılmasıdır. Bu hedefle güç kaynaklarının fosil yakıtlı (örneğin kömürlü) santraller yerine rüzgâr, güneş üzere yenilenebilir güç kaynaklarına yönelinmesi, fosil yakıt tüketen sanayi kuruluşlarının elektrik gücü ile çalışmaya dönüştürülmesi, elektrikli ulaşım ve toplu taşıma araçlarına yük verilmesi üzere tedbirlerin ve tahlillerin politik kararlılıkla alınması gerekir” dedi.
